Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αναφέρθηκε στην ενίσχυση της ευρωπαϊκής άμυνας και της στήριξης προς την Ουκρανία, στην ενεργειακή και οικονομική ανεξαρτησία της ΕΕ, στον ανταγωνισμό με την Κίνα και στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής. Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην τεχνητή νοημοσύνη και στους κινδύνους της, στην προστασία των παιδιών από τα social media, στη μετανάστευση και την προστασία των ευρωπαϊκών συνόρων, αλλά και στην αντιμετώπιση της παραπληροφόρησης και των απειλών κατά της δημοκρατίας. Παράλληλα, έθεσε στο τραπέζι νέες πρωτοβουλίες για την οικονομία, τη στέγαση, την κοινωνική πολιτική και τη διεύρυνση της Ένωσης, επιχειρώντας να δώσει ένα συνολικό στίγμα για μια Ευρώπη περισσότερο αυτόνομη, ασφαλή και ενωμένη.

Η Ούρσουλα Φον ντερ Λάιεν ξεκίνησε την ομιλία της με μία αναφορά στον συγγραφέα Κάρολο Ντίκενς και την περίφημη φράση του για τη Γαλλική Επανάσταση, «ήταν οι καλύτερες εποχές, ήταν οι χειρότερες εποχές» και αυτό σύμφωνα με εκείνη, αποτυπώνει και τη σημερινή πραγματικότητα: έναν κόσμο που αλλάζει με πρωτοφανή ταχύτητα, με μεγάλες ευκαιρίες αλλά και σοβαρές απειλές.

«Η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι σήμερα ισχυρότερη από ποτέ, αλλά ταυτόχρονα αντιμετωπίζει πρωτόγνωρες πιέσεις. Τα τελευταία χρόνια έχει ακολουθήσει μια πορεία μεγαλύτερης ανεξαρτησίας, ενισχύοντας την οικονομία και την άμυνά της και περιορίζοντας την εξάρτησή της από τα ρωσικά ορυκτά καύσιμα», ανέφερε και πρόσθεσε: «Η ΕΕ έχει εξελιχθεί στη μεγαλύτερη εμπορική δύναμη παγκοσμίως, ενώ προχωρά στον μετασχηματισμό της βιομηχανικής της πολιτικής, διατηρώντας το ευρωπαϊκό κοινωνικό μοντέλο. Παράλληλα, οι αμυντικές δαπάνες έχουν αυξηθεί σχεδόν 80% την τελευταία πενταετία».

Η ΕΕ ανοίγει την πόρτα στον Καναδά

Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ανέφερε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση «ανοίγει την πόρτα» στον Καναδά για να γίνει το πρώτο «συνδεδεμένο μέλος» της, ένα καθεστώς που δεν προβλέπεται στις Συνθήκες της Ένωσης.

Η ανακοίνωση της φον ντερ Λάιεν σηματοδοτεί μια σημαντική αλλαγή στην πολιτική της ΕΕ.

Η ΕΕ έχει ιστορικά αντιμετωπίσει με επιφυλακτικότητα τις ευέλικτες μορφές ένταξης, ενώ τα κράτη-μέλη της αντέδρασαν χλιαρά στην πρόταση της Γερμανίας τον Μάιο για «συνδεδεμένη ένταξη» της Ουκρανίας, ως ενδιάμεσο βήμα προς την πλήρη ένταξη.

«Οι συνεργασίες αποτελούν στρατηγική επιλογή για την Ευρώπη. Αλλά ανταποκρίνονται επίσης στο ρήγμα στο διεθνές σύστημα που βασίζεται σε κανόνες», δήλωσε η φον ντερ Λάιεν, ενώπιον του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στο Στρασβούργο.

«Βλέπουμε τον κόσμο με τα ίδια μάτια: από την τεχνητή νοημοσύνη μέχρι την κλιματική αλλαγή, από την Αρκτική μέχρι τη γεωπολιτική. Και έχουμε σταθεί μαζί: στην Ουκρανία, στην άμυνα, στις πρώτες ύλες και στις αλυσίδες εφοδιασμού. Αλλά πάνω απ’ όλα... η Ευρώπη και ο Καναδάς πιστεύουν στη δημοκρατία».

Ο πρωθυπουργός του Καναδά, Μαρκ Κάρνεϊ, είχε δηλώσει νωρίτερα αυτή την εβδομάδα ότι ο Καναδάς επιδιώκει μια «μοναδική συμμαχία» με την ΕΕ, αλλά όχι την ένταξή του στην Ένωση.

Η φον ντερ Λάιεν κάλεσε τον Κάρνεϊ να συμμετάσχει μαζί της στο Στρασβούργο, όπου ο Καναδός πρωθυπουργός αναμένεται να εκφωνήσει τη δική του ομιλία την Πέμπτη.

Σε αυτό το πλαίσιο, η φον ντερ Λάιεν καλωσόρισε στην αίθουσα τον πρωθυπουργό του Καναδά Μαρκ Κάρνεϊ, χαρακτηρίζοντας την παρουσία του σύμβολο της διαχρονικής σχέσης μεταξύ Ευρώπης και Καναδά.

Υπενθύμισε ότι, χάρη στη συμφωνία CETA, το εμπόριο αγαθών μεταξύ ΕΕ και Καναδά έχει αυξηθεί κατά 75% σε λιγότερο από μία δεκαετία. Παράλληλα, οι δύο πλευρές έχουν κοινές θέσεις σε ζητήματα από την τεχνητή νοημοσύνη και την κλιματική αλλαγή έως την Αρκτική και τη γεωπολιτική, ενώ συνεργάζονται για την Ουκρανία, την άμυνα, τις κρίσιμες πρώτες ύλες και τις αλυσίδες εφοδιασμού.

Η φον ντερ Λάιεν ανακοίνωσε ότι ΕΕ και Καναδάς θα προχωρήσουν από τη CETA σε μια «Συμμαχία για το Μέλλον», με στόχο τη δημιουργία ενός κοινού χώρου ευημερίας και οικονομικής ασφάλειας.

Η συνεργασία θα περιλαμβάνει την έξυπνη βιομηχανική παραγωγή, μια τεχνολογική συμμαχία, την ενοποίηση των αμυντικών βιομηχανικών βάσεων, κοινά σχέδια για την Αρκτική, καθώς και συνεργασία στην ενέργεια, τις κρίσιμες πρώτες ύλες και τις μπαταρίες.

Παράλληλα, οι δύο πλευρές θα ενισχύσουν τη συνεργασία σε τεχνητή νοημοσύνη, κβαντικές τεχνολογίες, κυβερνοασφάλεια και οικονομική ασφάλεια.

«Δεν πρόκειται για μια εταιρική σχέση εναντίον οποιουδήποτε άλλου, αλλά για μια συνεργασία που ενισχύει τη δική μας δύναμη», υπογράμμισε η φον ντερ Λάιεν, θέτοντας ως στόχο να αναβαθμιστούν οι σχέσεις ΕΕ-Καναδά στο υψηλότερο δυνατό επίπεδο.

Πολλαπλασιάζονται οι προκλήσεις

Η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής συνέχισε λέγοντας πως παράλληλα, η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα ολοένα πιο εχθρικό διεθνές περιβάλλον. Ο πόλεμος στην Ουκρανία συνεχίζεται, νέες συγκρούσεις έχουν ξεσπάσει στην ευρύτερη περιοχή, ενώ ο ανταγωνισμός για τη βιομηχανική ισχύ και η μάχη για τον έλεγχο της πληροφορίας επηρεάζουν τις διεθνείς ισορροπίες και την ευρωπαϊκή δημοκρατία.

Οι επιπτώσεις, ωστόσο, δεν περιορίζονται στις μεγάλες γεωπολιτικές εξελίξεις. Το αυξημένο κόστος ζωής και η στεγαστική κρίση επιβαρύνουν πολλές ευρωπαϊκές οικογένειες, ενώ η ταχύτητα των τεχνολογικών αλλαγών επηρεάζει την εργασία, τα εισοδήματα και την κοινωνία. Παράλληλα, η πολιτική αντιπαράθεση γίνεται πιο ακραία, με λιγότερο χώρο για αποχρώσεις και διάλογο.

Κατά την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, οι πραγματικές αυτές ανησυχίες αξιοποιούνται για να διχάσουν τις ευρωπαϊκές κοινωνίες, τόσο από εξωτερικούς παράγοντες όσο και από πολιτικές δυνάμεις στο εσωτερικό της Ευρώπης.

Η πρόεδρος της Κομισιόν υποστηρίζει ότι η απάντηση είναι μια ισχυρή και ανεξάρτητη Ευρώπη, με τη δυνατότητα να αποφασίζει η ίδια για το μέλλον της. Προειδοποιεί παράλληλα για την απειλή που, όπως λέει, συνιστούν ο υπερεθνικισμός, ο αντιευρωπαϊσμός, η ρωσική παρέμβαση και η παραπληροφόρηση.

«Τα ονόματα μπορεί να είναι διαφορετικά, αλλά ο στόχος είναι ο ίδιος», σημειώνει, υποστηρίζοντας ότι οι δυνάμεις αυτές επιδιώκουν να υπονομεύσουν τις ευρωπαϊκές αξίες και να διαρρήξουν την ενότητα της ΕΕ. 
Οικονομία και ενιαία αγορά

Στο οικονομικό πεδίο, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σημείωσε ότι η ευρωπαϊκή οικονομία έχει αντέξει καλύτερα από τις αναμενόμενες επιπτώσεις των πολέμων στη Μέση Ανατολή, ενώ η ανεργία βρίσκεται κοντά σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα. Ωστόσο, οι υψηλότερες τιμές ενέργειας και το αυξημένο κόστος δανεισμού πιέζουν νοικοκυριά και επιχειρήσεις.

Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν τόνισε ότι απαιτούνται σαφείς δημοσιονομικές επιλογές, ώστε να διατηρηθεί η δημοσιονομική βιωσιμότητα χωρίς να περιοριστούν οι επενδύσεις. Όπως ανέφερε, η επανεκκίνηση της ευρωπαϊκής οικονομίας αποτελεί την πρώτη προτεραιότητα.

Η Ευρώπη διαθέτει μια μεγάλη ενιαία αγορά, ισχυρή βιομηχανία και υπηρεσίες, σημαντικές αποταμιεύσεις και ένα από τα ισχυρότερα νομίσματα παγκοσμίως, αλλά εξακολουθεί να κατακερματίζει το κεφάλαιο, τα δίκτυα και την αγοραστική της δύναμη.

Στη συνέχεια, η πρόεδρος της Κομισιόν αναφέρθηκε στο σχέδιο για την ολοκλήρωση της ενιαίας αγοράς, στη βάση και των προτάσεων των Μάριο Ντράγκι και Ενρίκο Λέτα. Όπως είπε, έχει ήδη επιτευχθεί πολιτική συμφωνία για τον οδικό χάρτη «Μία Ευρώπη, Μία Αγορά», με στόχο η ιστορική αυτή μεταρρύθμιση να ολοκληρωθεί έως το τέλος του 2027.

Η ταχύτητα, σύμφωνα με την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, είναι πλέον κρίσιμη για τις επενδύσεις και τη δημιουργία θέσεων εργασίας. Για τον λόγο αυτό, η Κομισιόν θα προτείνει νέα μέτρα για την επιτάχυνση των αδειοδοτήσεων, ιδιαίτερα για έργα στρατηγικής σημασίας για την Ευρώπη, ενώ θα επιδιώξει και περαιτέρω περιορισμό της γραφειοκρατίας που επιβαρύνει τις επιχειρήσεις και τις μικρομεσαίες εταιρείες.

Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ανέφερε ότι οι 12 προτάσεις «omnibus» που έχουν ήδη προωθηθεί μειώνουν το διοικητικό βάρος κατά περίπου 17 δισ. ευρώ ετησίως. Τόνισε, ωστόσο, ότι η απλούστευση των διαδικασιών πρέπει να αφορά όλα τα επίπεδα διοίκησης, επαναφέροντας τη συζήτηση για τις πρόσθετες εθνικές απαιτήσεις που επιβαρύνουν την εφαρμογή των ευρωπαϊκών κανόνων.

Ενέργεια: λιγότερες εισαγωγές, περισσότερη ευρωπαϊκή παραγωγή

Στο ενεργειακό μέτωπο, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν προειδοποίησε ότι η Ευρώπη δεν μπορεί να διατηρήσει τη βιομηχανική της ισχύ όσο οι τιμές ενέργειας παραμένουν διαρθρωτικά υψηλές.

Όπως ανέφερε, μετά τη διακοπή της ρωσικής παροχής φυσικού αερίου η ΕΕ διαφοροποίησε τις πηγές εφοδιασμού της και επένδυσε στις εγχώριες καθαρές μορφές ενέργειας, όπως οι ανανεώσιμες πηγές και η πυρηνική ενέργεια. Ωστόσο, το κλείσιμο του Ορμούζ ανέδειξε εκ νέου το κόστος της εξάρτησης από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα.

Σύμφωνα με την πρόεδρο της Κομισιόν, από την έναρξη της σύγκρουσης το κόστος των εισαγόμενων ορυκτών καυσίμων έχει αυξηθεί κατά 90 δισ. ευρώ, χωρίς να έχει προστεθεί ούτε μία επιπλέον ποσότητα ενέργειας.

Η φον ντερ Λάιεν υπογράμμισε ότι η Ευρώπη πρέπει να επιταχύνει την ανάπτυξη οικονομικά προσιτής και εγχώριας καθαρής ενέργειας, από τις ανανεώσιμες πηγές και την πυρηνική ενέργεια έως το βιομεθάνιο, χωρίς αποκλεισμούς ως προς την τεχνολογία, αλλά με βασικό στόχο την ενεργειακή ανεξαρτησία.

Για τον σκοπό αυτό, η Ευρώπη πρέπει να προχωρήσει ταχύτερα στην ηλεκτροδότηση της οικονομίας.

Στόχος είναι να διπλασιαστεί το μερίδιο της ηλεκτρικής ενέργειας έως το 2040, κάτι που, σύμφωνα με την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, θα μπορούσε να μειώσει τον ετήσιο λογαριασμό εισαγωγών ορυκτών καυσίμων κατά 260 δισ. ευρώ.
Παράλληλα, απαιτούνται μεγαλύτερες επενδύσεις στα δίκτυα και ταχύτερες συνδέσεις νέων μονάδων. Όπως σημείωσε, πέρυσι εγκαταστάθηκαν περισσότερα από 80 GW ανανεώσιμης ισχύος, ενώ εξαπλάσια ισχύς παραμένει σε αναμονή για σύνδεση στο δίκτυο.

Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν τόνισε ότι η ΕΕ πρέπει να επιταχύνει τις επενδύσεις στα δίκτυα, τις συνδέσεις και τις υποδομές αποθήκευσης ενέργειας, με στόχο μια ευρωπαϊκή οικονομία που θα βασίζεται όλο και περισσότερο στον ηλεκτρισμό.

Εμπόριο με την Κίνα, κρίσιμες πρώτες ύλες και επενδύσεις

Στο μέτωπο του εμπορίου, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν προειδοποίησε ότι οι προσπάθειες για χαμηλότερο ενεργειακό κόστος, περισσότερες επενδύσεις και μεταρρυθμίσεις υπονομεύονται όταν οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις δεν ανταγωνίζονται υπό ισότιμους όρους.

Όπως ανέφερε, το εμπορικό έλλειμμα της ΕΕ με την Κίνα έχει φτάσει το 1 δισ. ευρώ την ημέρα, δημιουργώντας, όπως είπε, μια μη βιώσιμη κατάσταση που ήδη αποτυπώνεται στις ευρωπαϊκές βιομηχανικές περιοχές και εργοστάσια, με τον κίνδυνο περαιτέρω αποβιομηχάνισης.

Η πρόεδρος της Κομισιόν σημείωσε ότι η ΕΕ βρίσκεται σε διάλογο με το Πεκίνο για την εξισορρόπηση των εμπορικών σχέσεων, τονίζοντας όμως ότι πλέον χρειάζονται συγκεκριμένα αποτελέσματα. Παράλληλα, ξεκαθάρισε ότι η Ευρώπη θα αξιοποιήσει όλα τα διαθέσιμα εργαλεία για την αποκατάσταση μιας πιο ισορροπημένης σχέσης με την Κίνα.

Η φον ντερ Λάιεν αναφέρθηκε και στις εξαρτήσεις από κινεζικές εισαγωγές κρίσιμων πρώτων υλών. Η Ευρώπη, όπως είπε, εξαρτάται σε ποσοστό άνω του 80% από την Κίνα για πολλές από αυτές, ενώ για ορισμένα σπάνια μέταλλα η εξάρτηση φτάνει το 90%.

Στη συνέχεια, ανακοίνωσε τη δημιουργία μιας νέας ευρωπαϊκής εταιρικής δομής για τις κρίσιμες πρώτες ύλες, με στόχο την εξασφάλιση και δημιουργία αποθεμάτων για προϊόντα όπως ηλεκτρικά αυτοκίνητα, μικροτσίπ, μπαταρίες, τεχνολογίες καθαρής ενέργειας και αμυντικό εξοπλισμό. Όπως τόνισε, το ζήτημα δεν αφορά μόνο τη βιομηχανία, αλλά και την ευρωπαϊκή ανεξαρτησία και ασφάλεια.

Περνώντας στη χρηματοδότηση, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής υπογράμμισε την ανάγκη να δημιουργηθούν καλύτερες συνθήκες ώστε οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις να προσελκύουν κεφάλαια και να αναπτύσσονται. Σε αυτό το πλαίσιο, χαρακτήρισε κρίσιμη την Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων, ενώ ανακοίνωσε νέο πακέτο για τον τραπεζικό τομέα, με έμφαση στην απλούστευση των κανόνων και τον περιορισμό του κατακερματισμού της αγοράς.

Η Ευρώπη, πρόσθεσε, χρειάζεται μεγαλύτερη διάθεση και ικανότητα ανάληψης επενδυτικού κινδύνου, ιδιαίτερα για τις νεοφυείς επιχειρήσεις υψηλής τεχνολογίας. Όπως ανέφερε, αυτές αναμένεται να προσελκύσουν το 2026 επενδύσεις επιχειρηματικών κεφαλαίων σε επίπεδα-ρεκόρ.

Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα ευρωπαϊκής καινοτομίας παρουσίασε την εταιρεία διαστημικής τεχνολογίας ICEYE, που ιδρύθηκε από τον Πολωνό Ραφάλ και τον Φινλανδό Πέκα, οι οποίοι γνωρίστηκαν μέσω του προγράμματος Erasmus πριν από περίπου 15 χρόνια.

Η εταιρεία ξεκίνησε αναπτύσσοντας τεχνολογία δορυφορικής απεικόνισης, χρηματοδοτήθηκε αρχικά από το πρόγραμμα Horizon και στη συνέχεια αναπτύχθηκε μέσω ιδιωτικών επενδύσεων. Σήμερα δραστηριοποιείται διεθνώς, με γραφεία μεταξύ άλλων στη Φινλανδία, την Πολωνία, την Ισπανία και την Ελλάδα.

Κλείνοντας την ενότητα αυτή, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν χαρακτήρισε την ICEYE παράδειγμα της ευρωπαϊκής καινοτομίας και της δυνατότητας αναζωογόνησης της επιχειρηματικότητας στην Ευρώπη, καλώντας τους δύο ιδρυτές της να γίνουν δεκτοί από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Κλιματική αλλαγή: «Το καλοκαίρι της αλήθειας» για την Ευρώπη

Περνώντας στις δύο μεγάλες προκλήσεις που, όπως είπε, θα καθορίσουν την ευρωπαϊκή ασφάλεια και ευημερία, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν αναφέρθηκε στην κλιματική αλλαγή και την τεχνητή νοημοσύνη, ξεκινώντας από τις επιπτώσεις της υπερθέρμανσης του πλανήτη.

Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής χαρακτήρισε το φετινό καλοκαίρι «καλοκαίρι της αλήθειας», καθώς σχεδόν καμία περιοχή της Ευρώπης δεν έμεινε ανεπηρέαστη από πυρκαγιές, ακραίες θερμοκρασίες και την υποχώρηση των παγετώνων.

Όπως ανέφερε, περίπου 660.000 εκτάρια γης κάηκαν, χάθηκαν σχεδόν 12 εκατομμύρια τόνοι καλλιεργειών, ενώ μεγάλοι ποταμοί, όπως ο Δούναβης, ο Ρήνος και ο Γαρούνας, αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα λόγω της ξηρασίας. Παράλληλα, οι καύσωνες συνδέθηκαν με περισσότερους από 35.000 επιπλέον θανάτους, ενώ γηροκομεία και νοσοκομεία βρέθηκαν αντιμέτωπα με επικίνδυνα υψηλές θερμοκρασίες.

Η φον ντερ Λάιεν προειδοποίησε ότι οι φετινές συνθήκες μπορεί να αποτελούν μόνο μια πρόγευση όσων έρχονται, καθώς οι μήνες του φετινού καλοκαιριού ήταν οι θερμότεροι που έχουν καταγραφεί, αλλά πιθανότατα θα είναι από τους πιο δροσερούς σε σχέση με τα επόμενα χρόνια. Όπως υπογράμμισε, η Ευρώπη θερμαίνεται με διπλάσιο ρυθμό από τον παγκόσμιο μέσο όρο.

Η πρόεδρος της Κομισιόν τόνισε ότι η ΕΕ θα πρέπει να συνεχίσει την προσπάθεια επίτευξης των κλιματικών στόχων της, συνδυάζοντας τη μείωση των εκπομπών με την προσαρμογή στις νέες συνθήκες. «Χρειαζόμαστε και τα δύο», ανέφερε, υπογραμμίζοντας ότι μόνο έτσι μπορεί να επιτευχθεί ανθεκτικότητα απέναντι στην κλιματική αλλαγή.

Στη συνέχεια, ανακοίνωσε ότι η Κομισιόν θα παρουσιάσει τον επόμενο μήνα νέο πλαίσιο για την κλιματική ανθεκτικότητα, στο οποίο θα εντοπίζονται οι 100 πιο ευάλωτες περιοχές της Ευρώπης και θα αξιολογούνται οι κλιματικοί κίνδυνοι και το επίπεδο στο οποίο θα πρέπει να αντιμετωπίζονται.

Παράλληλα, η ΕΕ θα επιδιώξει να ενισχύσει την ανάπτυξη τεχνολογιών προσαρμογής, από ανθεκτικές στην ξηρασία καλλιέργειες και αντιπλημμυρικά έργα έως ενεργειακά αποδοτικές λύσεις ψύξης. Σύμφωνα με τη φον ντερ Λάιεν, πρόκειται για μια μεγάλη αναδυόμενη αγορά στην οποία η Ευρώπη έχει ήδη ισχυρή θέση.

Τέλος, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αναφέρθηκε στο μεγάλο κενό στην ασφαλιστική κάλυψη φυσικών καταστροφών. Σήμερα, όπως είπε, μόνο περίπου το 25% των ζημιών από καταστροφές στην Ευρώπη καλύπτεται από ιδιωτική ασφάλιση, με αποτέλεσμα οι εθνικοί προϋπολογισμοί να λειτουργούν συχνά ως «ασφαλιστής τελευταίας καταφυγής».

Για να περιοριστεί αυτό το κενό, η Κομισιόν θα δημιουργήσει Συμμαχία για την Ασφάλιση έναντι Κλιματικών Κινδύνων (Climate Insurance Alliance).

Καύσωνες, νερό και δασικές πυρκαγιές

Συνεχίζοντας για την κλιματική προσαρμογή, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν τόνισε ότι «δεν μπορεί να επαναληφθεί» ένα καλοκαίρι σαν το φετινό. Όπως ανέφερε, η Κομισιόν θα παρουσιάσει σύντομα ένα ευρωπαϊκό σχέδιο για τους καύσωνες, με καλύτερα συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης, ενισχυμένη υγειονομική ετοιμότητα, μέτρα προσαρμογής των πόλεων και προστασία των πιο ευάλωτων πολιτών.

Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αναφέρθηκε στη συνέχεια στην ασφάλεια του νερού και των τροφίμων, προειδοποιώντας για τους κινδύνους από την έλλειψη νερού και τις διαταραχές στις αλυσίδες εφοδιασμού. Όπως είπε, σχεδόν ένα λίτρο στα τέσσερα που μεταφέρονται μέσω των ευρωπαϊκών δικτύων ύδρευσης χάνεται, κυρίως λόγω διαρροών.

Για τον λόγο αυτό, η Κομισιόν θα προωθήσει μια νέα ευρωπαϊκή πρωτοβουλία για το νερό, με στόχο την καλύτερη διαχείριση ενός πόρου που είναι κρίσιμος τόσο για τη βιομηχανία όσο και για την επισιτιστική ασφάλεια. Η φον ντερ Λάιεν τόνισε επίσης ότι θα κατατεθούν προτάσεις για καλύτερη διαχείριση των κινδύνων και για την κάλυψη του ασφαλιστικού κενού που προκαλούν οι φυσικές καταστροφές.

Αναφερόμενη στους αγρότες, η πρόεδρος της Κομισιόν εξήρε την προσπάθειά τους απέναντι στις ακραίες καιρικές συνθήκες, διαβεβαιώνοντας ότι η Ευρώπη θα συνεχίσει να τους στηρίζει.

Στη συνέχεια, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν στάθηκε στις δασικές πυρκαγιές, οι οποίες, όπως είπε, γίνονται συχνότερες, εντονότερες και εξαπλώνονται σε μεγαλύτερες εκτάσεις. Χαιρέτισε την ευρωπαϊκή συνεργασία και την ανάπτυξη πυροσβεστικών μέσων σε ολόκληρη την ήπειρο, υπογραμμίζοντας ωστόσο ότι απαιτείται μεγαλύτερη προετοιμασία.

Η Κομισιόν έχει αναθέσει σε έμπειρους Ευρωπαίους πυροσβέστες και στελέχη υπηρεσιών έκτακτης ανάγκης να εξετάσουν συνολικά την πρόληψη και την αντιμετώπιση των πυρκαγιών, από τον συντονισμό πολιτικής προστασίας και στρατιωτικών δυνάμεων έως την ανάγκη για νέες επιχειρησιακές δυνατότητες. Μεταξύ των προτάσεων που εξετάζονται είναι και η δημιουργία μελλοντικού ευρωπαϊκού στόλου πυρόσβεσης.

Κλείνοντας την αναφορά της στις πυρκαγιές, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής μίλησε για τον Δανό πιλότο Ρούνε Κίνταλ, ο οποίος επέστρεψε στην Ευρώπη από τον Καναδά για να συμμετάσχει στις επιχειρήσεις κατά των πυρκαγιών. Τον Ιούλιο πραγματοποίησε σειρά αποστολών στην Ελλάδα και, παρά το γεγονός ότι επρόκειτο να ξεκουραστεί, αποφάσισε να παραμείνει καθώς η κατάσταση παρέμενε κρίσιμη. Λίγες ημέρες αργότερα, ο Κίνταλ και ο αξιωματικός σύνδεσμος πυρόσβεσης που επέβαινε μαζί του έχασαν τη ζωή τους σε τραγικό δυστύχημα στη διάρκεια της κατάσβεσης φωτιάς στην Ψάθα Αττικής και της σύγκρουσης δύο ελικοπτέρων.

Η φον ντερ Λάιεν καλωσόρισε στην αίθουσα τη μητέρα και τα δύο αδέλφια του Δανού πιλότου, Μάργκιτ, Τούε και Κάαρε, ως ειδικούς προσκεκλημένους. «Ο Ρούνε έδωσε τη ζωή του για να σώσει άλλους», ανέφερε, προσθέτοντας ότι «σήμερα, ολόκληρη η Ευρώπη τού οφείλει».

Τεχνητή νοημοσύνη: οι ευκαιρίες και οι νέοι κίνδυνοι

Περνώντας στη δεύτερη μεγάλη πρόκληση της εποχής, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν αναφέρθηκε στην τεχνητή νοημοσύνη, η οποία, όπως είπε, εξελίσσεται με ταχύτητα σε βασική υποδομή για την ευρωπαϊκή οικονομία και την ασφάλεια.

Η Ευρώπη, τόνισε, θέλει να αξιοποιήσει την AI για τη βελτίωση της κοινωνίας, της ποιότητας ζωής και της παραγωγικότητας. Παράλληλα, όμως, πρέπει να αντιμετωπίσει τους κινδύνους της, καθώς όσο πιο ισχυρά γίνονται τα προηγμένα μοντέλα τόσο πιο σοβαρές είναι οι απειλές.

Σύμφωνα με τη φον ντερ Λάιεν, τα νέα μοντέλα θα μπορούσαν να επιτρέψουν κυβερνοεπιθέσεις σε επίπεδο που μέχρι σήμερα θεωρούνταν αδιανόητο, ενώ σύντομα τέτοιες δυνατότητες ενδέχεται να περάσουν σε χέρια αντιπάλων της Ευρώπης.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν επίσης τα αυτοβελτιούμενα μοντέλα. Περιστατικά στα οποία πράκτορες τεχνητής νοημοσύνης φέρεται να ξέφυγαν από το προβλεπόμενο περιβάλλον λειτουργίας τους ή εισήγαγαν κακόβουλο κώδικα, όπως ανέφερε, δείχνουν τι μπορεί να ακολουθήσει. Μετά και το περιστατικό στο Hugging Face, οι προειδοποιήσεις από την κοινότητα των προγραμματιστών έχουν ενταθεί, ενώ στελέχη κορυφαίων εταιρειών AI ζητούν να επιβραδυνθεί η ανάπτυξη αυτοβελτιούμενων μοντέλων.

Ευρωπαϊκοί κανόνες και διεθνής συνεργασία

«Αν οι ίδιοι οι άνθρωποι που αναπτύσσουν αυτή την τεχνολογία είναι ξεκάθαροι, τότε πρέπει να είμαστε και εμείς», σημείωσε, υποστηρίζοντας την ανάγκη για ελεγχόμενο ρυθμό ανάπτυξης των πιο προηγμένων μοντέλων.

Σε αυτό το πλαίσιο, χαρακτήρισε τον AI Act κρίσιμο εργαλείο για τη θέσπιση κανόνων ασφαλείας και υπογράμμισε ότι η Ευρώπη μπορεί να διαδραματίσει ρόλο στη διαμόρφωση μιας παγκόσμιας προσέγγισης για την ασφαλή ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης.

Η Κομισιόν, όπως ανέφερε, θα ενισχύσει τη συνεργασία με χώρες που μοιράζονται τις ίδιες ανησυχίες, όπως ο Καναδάς και το Ηνωμένο Βασίλειο, με στόχο κοινές δράσεις για την αξιολόγηση και επαλήθευση των μοντέλων, συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης και την ενίσχυση της ασφάλειας της AI.

Παράλληλα, η φον ντερ Λάιεν ανακοίνωσε ότι θα καλέσει τους σημαντικότερους οργανισμούς που αναπτύσσουν τα πιο προηγμένα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης σε συζήτηση για το πώς μπορεί να στηριχθεί μια πιο ελεγχόμενη και ασφαλής πορεία ανάπτυξης της τεχνολογίας.

Τα ευρωπαϊκά δεδομένα και η AI στην υγεία

Σε αυτό το πεδίο, η Ευρώπη διαθέτει σημαντικά πλεονεκτήματα, καθώς έχει βιομηχανίες παγκόσμιας κλάσης που παράγουν δεδομένα υψηλής ποιότητας. Αυτά, σύμφωνα με τη φον ντερ Λάιεν, αποτελούν πολύτιμο ευρωπαϊκό πόρο και μπορούν να τροφοδοτήσουν εξειδικευμένα μοντέλα βιομηχανικής τεχνητής νοημοσύνης.

Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα ανέφερε τον έλεγχο για τον καρκίνο του μαστού. Η μαστογραφία μειώνει τη θνησιμότητα κατά περίπου 30%-40% στις γυναίκες που συμμετέχουν στον προληπτικό έλεγχο, ενώ η έγκαιρη διάγνωση είναι καθοριστική. Η AI μπορεί να εντοπίζει περισσότερους καρκίνους σε πρώιμο στάδιο, αυξάνοντας τις πιθανότητες επιβίωσης.

Η Ευρώπη, τόνισε, χρειάζεται AI στην υγεία, αλλά με τον δικό της τρόπο. «Θέλω ο γιατρός μου να έχει άμεση πρόσβαση στην τεχνητή νοημοσύνη και σε όλα τα δεδομένα που χρειάζεται για την καλύτερη διάγνωση ή θεραπεία; Φυσικά. Θέλω όμως ο γιατρός μου να γίνει ρομπότ με τη βοήθεια της AI; Όχι», ανέφερε χαρακτηριστικά, υπογραμμίζοντας ότι η τεχνητή νοημοσύνη πρέπει να ενισχύει τους γιατρούς και όχι να τους αντικαθιστά.
Πέντε τομείς προτεραιότητας

Η Κομισιόν επικεντρώνει πλέον την προσπάθειά της σε πέντε τομείς όπου η βιομηχανική AI μπορεί να δημιουργήσει τη μεγαλύτερη αξία: υγεία, μεταφορές, αγροδιατροφή, προηγμένη μεταποίηση και άμυνα-διάστημα.

Όπως ανακοίνωσε η φον ντερ Λάιεν, τον Νοέμβριο θα παρουσιαστούν σημαντικές πρωτοβουλίες για τους συγκεκριμένους τομείς, με τη συμμετοχή κρατών-μελών, ευρωβουλευτών, βιομηχανίας και επιχειρηματιών.

Το μήνυμα, όπως το διατύπωσε, είναι σαφές: η Ευρώπη θέλει την τεχνητή νοημοσύνη, ώστε να δημιουργεί περισσότερη αξία με μεγαλύτερη υπευθυνότητα, χαμηλότερο κόστος και μικρότερη κατανάλωση ενέργειας, αλλά πάνω απ’ όλα με τον άνθρωπο να διατηρεί τον έλεγχο των αποφάσεων.

AI, εργασία και κοινωνική οικονομία

Αυτή, όπως τόνισε η φον ντερ Λάιεν, είναι η ευρωπαϊκή προσέγγιση. Οι επιπτώσεις της τεχνητής νοημοσύνης αγγίζουν άμεσα και την κοινωνική οικονομία της αγοράς, καθώς η AI μπορεί να περιορίσει επαναλαμβανόμενες εργασίες και να επιτρέψει στους εργαζομένους να αξιοποιούν καλύτερα τις δεξιότητές τους.

Τα οφέλη, όμως, δεν κατανέμονται ισότιμα μεταξύ διαφορετικών επαγγελματικών δεξιοτήτων, ηλικιακών ομάδων και περιοχών. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στους νέους και στα εμπόδια που αντιμετωπίζουν για να κάνουν τα πρώτα τους βήματα στην αγορά εργασίας.

Η ευρωπαϊκή απάντηση, όπως σημείωσε, πρέπει να ακολουθεί τις τεχνολογικές εξελίξεις, από την εκπαίδευση έως την απασχόληση. Η AI πρέπει να συμβάλλει στην ανάπτυξη δεξιοτήτων, στη βελτίωση της ποιότητας των θέσεων εργασίας και στην παροχή δίκαιων ευκαιριών στους εργαζομένους.

Για τον λόγο αυτό, ανακοίνωσε την προώθηση του Quality Jobs Ac, τη νομοθετική πρωτοβουλία που ετοιμάζει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για τους όρους και την ποιότητα της εργασίας στην ΕΕ. Η πρόταση έχει προγραμματιστεί για το δ΄ τρίμηνο του 2026.

Κοινωνικά δικαιώματα, στέγαση και ισότητα

Συνεχίζοντας στο κοινωνικό σκέλος, η φον ντερ Λάιεν υπενθύμισε ότι το 2027 συμπληρώνονται δέκα χρόνια από την υιοθέτηση του Ευρωπαϊκού Πυλώνα Κοινωνικών Δικαιωμάτων, υποσχόμενη ότι η Κομισιόν θα συνεχίσει να εφαρμόζει τις αρχές του.

Όπως ανακοίνωσε, θα παρουσιαστεί ένα Ευρωπαϊκό Σύμφωνο για τη Φροντίδα (European Care Deal), με στόχο την αντιμετώπιση των προκλήσεων που προκαλούν οι δημογραφικές αλλαγές. Παράλληλα, η Επιτροπή έχει προτείνει την πρώτη ευρωπαϊκή νομοθεσία για τη στέγαση, με μέτρα απέναντι στις επιπτώσεις των βραχυχρόνιων μισθώσεων και της κερδοσκοπίας στην αγορά κατοικίας.

«Η φροντίδα δεν είναι προνόμιο. Η στέγαση δεν είναι προνόμιο. Είναι δικαιώματα», τόνισε, σημειώνοντας ότι η Ευρώπη του σήμερα είναι διαφορετική από εκείνη πριν από μία δεκαετία και ότι, παρά την πρόοδο σε αρκετούς τομείς, θεμελιώδεις αξίες εξακολουθούν να αμφισβητούνται.

«Οι γυναίκες είναι εδώ για να μείνουν»

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στα δικαιώματα των γυναικών, προειδοποιώντας για προσπάθειες οπισθοδρόμησης προς μια εποχή κατά την οποία οι γυναίκες αντιμετωπίζονταν ως πολίτες δεύτερης κατηγορίας.

Υπενθύμισε τους αγώνες για ίση μεταχείριση, ίσες ευκαιρίες και ίση αμοιβή και, δείχνοντας την αίθουσα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, υπογράμμισε τη σημαντική παρουσία γυναικών σε θέσεις ευθύνης και σε ολόκληρο το ευρωπαϊκό θεσμικό σύστημα.

«Οι γυναίκες είναι εδώ για να μείνουν», ήταν το μήνυμά της, διαμηνύοντας ότι η Ευρώπη θα συνεχίσει να υπερασπίζεται τις αξίες της.

Στο ίδιο πλαίσιο, ανακοίνωσε μαζί με τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα τη διοργάνωση συνόδου κορυφής για την υπεράσπιση των διαχρονικών αρχών του Ευρωπαϊκού Πυλώνα Κοινωνικών Δικαιωμάτων.

«Οι εποχές μπορεί να αλλάζουν, όπως και οι τεχνολογίες, αλλά οι αξίες μας δεν αλλάζουν. Στην Ευρώπη, οι άνθρωποι θα έρχονται πάντα πρώτοι», κατέληξε.

Νέες εμπορικές συμμαχίες και ο «Μεσαίος Διάδρομος»

Περνώντας στις διεθνείς σχέσεις, η φον ντερ Λάιεν τόνισε ότι η ευρωπαϊκή ευημερία και ασφάλεια δεν μπορούν να οικοδομηθούν μόνο στο εσωτερικό της Ένωσης. Όπως ανέφερε, μέσα στη χρονιά η ΕΕ υπέγραψε εμπορικές συμφωνίες με την Ινδία, τη Mercosur, το Μεξικό, την Αυστραλία και την Ινδονησία, έχοντας πλέον συμφωνίες με περισσότερες από 80 χώρες – περισσότερες από οποιαδήποτε άλλη οικονομία στον κόσμο.

Παράλληλα, ανακοίνωσε ένα νέο διεθνές έργο συνδεσιμότητας που θα συνδέει τον Νότιο Καύκασο και την Κεντρική Ασία με την ευρωπαϊκή αγορά, μέσω του λεγόμενου «Μεσαίου Διαδρόμου» (Middle Corridor). Μέσω του Global Gateway, η ΕΕ θα επιδιώξει να κινητοποιήσει έως και 12 δισ. ευρώ σε δημόσιες και ιδιωτικές επενδύσεις, με στόχο τη διαφοροποίηση των εμπορικών διαδρομών, τον τριπλασιασμό των εμπορικών ροών και τη σημαντική μείωση του χρόνου μεταφοράς εμπορευμάτων έως το 2030.

Για την προώθηση του σχεδίου, όπως ανακοίνωσε, θα πραγματοποιηθεί Σύνοδος Κορυφής για την Περιφερειακή Συνδεσιμότητα, μαζί με τον πρωθυπουργό της Βουλγαρίας.

Η Ευρώπη αναζητά νέες διεθνείς συμμαχίες

Η πρόεδρος της Κομισιόν χαρακτήρισε τις νέες συνεργασίες στρατηγική επιλογή για την Ευρώπη, αλλά και απάντηση στις πιέσεις που δέχεται το διεθνές σύστημα που βασίζεται σε κανόνες.

«Για κάποιους, η απάντηση είναι να προχωρήσουν μόνοι τους. Για εμάς αυτό δεν αποτελεί επιλογή», τόνισε, σημειώνοντας ότι η Ευρώπη θα συνεχίσει να υπερασπίζεται το διεθνές σύστημα κανόνων, χωρίς όμως να θεωρεί πλέον ότι αυτό από μόνο του αρκεί για την προστασία των ευρωπαϊκών συμφερόντων.

Όπως ανέφερε, η νέα πραγματικότητα απαιτεί επανασχεδιασμό των διεθνών συνεργασιών και δημιουργία ευρύτερων συμμαχιών για την ανθεκτικότητα των οικονομιών και την προστασία της δημοκρατίας.
Ρωσικές απειλές και νέα ευρωπαϊκή στρατηγική ασφάλειας

Στο ζήτημα της ευρωπαϊκής ασφάλειας, η φον ντερ Λάιεν υπογράμμισε ότι η ειρήνη αποτελεί θεμελιώδη λόγο ύπαρξης της ΕΕ, αλλά σήμερα απειλείται από τον συνεχιζόμενο πόλεμο της Ρωσίας στην Ουκρανία και από αυξανόμενες απειλές στο ευρωπαϊκό έδαφος.

Αναφερόμενη σε περιστατικά που σημειώθηκαν αυτή την εβδομάδα στη Λιθουανία και στη Λειψία, έκανε λόγο για επιθέσεις με στρατιωτικό υλικό από Ρώσους πράκτορες σε ευρωπαϊκό έδαφος. «Δεν πρόκειται για επίθεση μόνο εναντίον ενός κράτους-μέλους, αλλά εναντίον ολόκληρης της Ένωσης», τόνισε.

Όπως είπε, οι υβριδικές απειλές γίνονται ολοένα πιο συχνές, από κυβερνοεπιθέσεις και σαμποτάζ έως εμπρησμούς και παραβιάσεις του ευρωπαϊκού εναέριου χώρου από drones. Καθώς αυξάνεται η απειλή, πρόσθεσε, πρέπει να ενισχυθεί αντίστοιχα και η ευρωπαϊκή ετοιμότητα.

«Ευρωπαϊκό Άρθρο 4» για τις υβριδικές επιθέσεις

Η φον ντερ Λάιεν ανακοίνωσε ότι, σε συνεργασία με την ύπατη εκπρόσωπο της ΕΕ για την Εξωτερική Πολιτική, θα προτείνει νέα ευρωπαϊκή στρατηγική ασφάλειας. Παρότι η ΕΕ διαθέτει ήδη εργαλεία και ενισχύει τη συνεργασία της με το ΝΑΤΟ, υποστήριξε ότι οι ευρωπαϊκοί θεσμοί και οι διαδικασίες λήψης αποφάσεων δεν έχουν προσαρμοστεί στη νέα πραγματικότητα.

Όπως σημείωσε, η Ευρώπη χρειάζεται ένα κοινό σχέδιο αντιμετώπισης υβριδικών απειλών και σαφή συμφωνία για την αντίδραση σε περιστατικά που δεν συνιστούν ένοπλη επίθεση, αλλά απειλούν ευθέως την εθνική ασφάλεια.

Πρότεινε, επομένως, έναν μηχανισμό που θα λειτουργεί συμπληρωματικά προς το Άρθρο 4 του ΝΑΤΟ, κάνοντας λόγο για ένα «ευρωπαϊκό Άρθρο 4» ή «Πρωτόκολλο Έκτακτης Ασφάλειας». Εφόσον ενεργοποιείται από ένα κράτος-μέλος, όλα τα κράτη θα συγκαλούνται για να συντονίσουν κοινή ευρωπαϊκή απάντηση, να αποτρέψουν περαιτέρω κλιμάκωση και να περιορίσουν τις επιπτώσεις.

Στο τραπέζι Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Ασφάλειας

Η πρόεδρος της Κομισιόν τάχθηκε επίσης υπέρ μιας μόνιμης μορφής διαβούλευσης των ηγετών για την ασφάλεια της Ευρώπης, με τη συμμετοχή εταίρων όπως η Ουκρανία, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Νορβηγία και ο Καναδάς.

Όπως ανακοίνωσε, η ΕΕ θα παρουσιάσει προτάσεις για τη δημιουργία ενός Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ασφάλειας, υπογραμμίζοντας ότι η ανάγκη για μια τέτοια δομή έχει καταστεί ακόμη πιο επείγουσα λόγω της φύσης και της κλίμακας των σημερινών κινδύνων.

«Η ασφάλεια της Ευρώπης είναι αδιαίρετη», ήταν το μήνυμα με το οποίο έκλεισε αυτή την ενότητα.
Ευρωπαϊκή άμυνα και κοινές στρατιωτικές δυνατότητες

Η φον ντερ Λάιεν συνέδεσε την ενίσχυση της ευρωπαϊκής ασφάλειας με τη συνεργασία στον τομέα της άμυνας. Η αύξηση των αμυντικών δαπανών έχει οδηγήσει, όπως είπε, σε επενδύσεις-ρεκόρ σε εξοπλισμούς και στρατιωτικές δυνατότητες, ενώ προχωρούν νέα κοινά ευρωπαϊκά προγράμματα.

Η πρόεδρος της Κομισιόν υπογράμμισε ότι οι κοινές προμήθειες σημαίνουν μεγαλύτερες παραγγελίες για την ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία, καλύτερη διαλειτουργικότητα και οικονομίες κλίμακας. Το επόμενο βήμα, όπως είπε, αφορά τις λεγόμενες στρατηγικές δυνατότητες υποστήριξης (strategic enablers), οι οποίες είναι απαραίτητες για μια αξιόπιστη άμυνα.

Σε αυτές περιλαμβάνονται η αντιαεροπορική και αντιπυραυλική άμυνα, οι στρατηγικές μεταφορές, ο εναέριος ανεφοδιασμός, οι διαστημικές δυνατότητες και η κυβερνοάμυνα. Για τον σκοπό αυτό ανακοίνωσε ένα νέο ευρωπαϊκό χρηματοδοτικό εργαλείο για στρατηγικές αμυντικές δυνατότητες, πλήρως ευθυγραμμισμένο με το ΝΑΤΟ.

«Η Ευρώπη θα υπερασπιστεί κάθε τετραγωνικό μέτρο της επικράτειάς της», διαμήνυσε.

Νέα στήριξη στην Ουκρανία ενόψει του χειμώνα

Η φον ντερ Λάιεν πέρασε στη συνέχεια στην Ουκρανία, σημειώνοντας ότι ο επερχόμενος χειμώνας θα είναι ιδιαίτερα δύσκολος, αλλά υπογραμμίζοντας ότι τα ρωσικά drones και οι βορειοκορεατικοί πύραυλοι δεν έχουν κάμψει το ουκρανικό φρόνημα.

Όπως είπε, η Ουκρανία αγωνίζεται για την επιβίωση του κράτους, της ταυτότητας και της ελευθερίας της, αλλά και για την ελευθερία και το δικαίωμα αυτοδιάθεσης στην Ευρώπη. Η ΕΕ, πρόσθεσε, θα συνεχίσει να τη στηρίζει με κάθε δυνατό τρόπο.

Πρώτη προτεραιότητα είναι η ενίσχυση της Ουκρανίας ενόψει του χειμώνα, με ανθρωπιστική βοήθεια και στήριξη των ενεργειακών και θερμαντικών υποδομών. Παράλληλα, η Ευρώπη θα ενισχύσει την αντιαεροπορική άμυνα της χώρας.

Η φον ντερ Λάιεν ανέφερε ότι συμφωνήθηκε για πρώτη φορά η αγορά αμερικανικών πυραύλων Patriot, οι οποίοι πρέπει να παραδοθούν άμεσα, αλλά τόνισε παράλληλα την ανάγκη να μειωθεί η εξάρτηση από έναν μόνο προμηθευτή.

Στο πλαίσιο αυτό, ΕΕ και Ουκρανία θα επιδιώξουν την ανάπτυξη ενός οικονομικά προσιτού και αρθρωτού συστήματος αντιπυραυλικής άμυνας, με την ονομασία Freyja, συνδυάζοντας την πολεμική εμπειρία και την καινοτομία της Ουκρανίας με την ευρωπαϊκή τεχνολογία και παραγωγική ικανότητα.

Η πρωτοβουλία Freyja, όπως είπε, αποτελεί μόνο την αρχή. Με τα υπόλοιπα κονδύλια του SAFE, η ΕΕ θα δημιουργήσει νέο πρόγραμμα κοινών αμυντικών έργων με ουκρανικές εταιρείες.

Αυστηρότερη εφαρμογή των κυρώσεων κατά της Ρωσίας

Τρίτο σκέλος της στήριξης, σύμφωνα με τη φον ντερ Λάιεν, είναι η περαιτέρω πίεση προς τη Ρωσία. Δεν απαιτούνται απαραίτητα νέες κυρώσεις, είπε, αλλά κυρίως αυστηρότερη εφαρμογή των υφιστάμενων και κλείσιμο όλων των παραθύρων που επιτρέπουν την παράκαμψή τους.

«Οι κυρώσεις μας είναι επώδυνες. Ασκούν τεράστια πίεση στη ρωσική οικονομία», υποστήριξε, σημειώνοντας ότι η Μόσχα επιχειρεί με κάθε τρόπο να τις παρακάμψει.

Η ιστορία της Σάσα και το μήνυμα της ουκρανικής αντοχής

Σε αυτό το σημείο, η πρόεδρος της Κομισιόν αναφέρθηκε στις ρωσικές επιθέσεις κατά ουκρανικών πόλεων και ειδικά στην Κρίβι Ρι, όπου ρωσικά drones έπληξαν εμπορικό κέντρο και στη συνέχεια, σύμφωνα με την ίδια, χτύπησαν ξανά, στοχεύοντας διασώστες που είχαν σπεύσει στο σημείο.

«Αυτό δεν είναι απλώς πόλεμος. Είναι μια σκόπιμη στρατηγική τρόμου», είπε.

Ως σύμβολο της ουκρανικής αντοχής παρουσίασε τη Σάσα, ένα κορίτσι που ήταν έξι ετών όταν ξεκίνησε ο πόλεμος και λάτρευε τη γυμναστική. Τον Μάιο, ρωσικός πύραυλος χτύπησε το σπίτι της. Η ίδια ανασύρθηκε από τα συντρίμμια και παρέμεινε δύο εβδομάδες σε κώμα, έχοντας χάσει το αριστερό της πόδι.

Μόλις επτά μήνες μετά την επίθεση, επέστρεψε στο γυμναστήριο με προσθετικό μέλος, συνέχισε την προπόνηση και άρχισε να κερδίζει διαδοχικά χρυσά μετάλλια.

Αυτό το καλοκαίρι ταξίδεψε σε όλο τον κόσμο με την παράσταση «Dance of Freedom», μεταφέροντας το μήνυμα της ουκρανικής ανθεκτικότητας. Εμφανίστηκε μεταξύ άλλων στον Πύργο του Άιφελ και στην Times Square, καθώς και σε Ρίο και Τόκιο.

Η φον ντερ Λάιεν την κάλεσε στη συνέχεια να ανέβει στο βήμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, λέγοντας ότι αποτελεί έμπνευση για όλους, και έκλεισε με το σύνθημα «Slava Ukraini!».

Η ευρωπαϊκή στάση σε Γάζα και Δυτική Όχθη

Η φον ντερ Λάιεν αναφέρθηκε στη συνέχεια στη Γάζα και τη Δυτική Όχθη, λέγοντας ότι η ανθρωπιστική κρίση στη Γάζα και η συνεχιζόμενη βία εποίκων στη Δυτική Όχθη έχουν προκαλέσει έντονες αντιδράσεις στην Ευρώπη. Χαρακτήρισε απαράδεκτη την απόφαση της ισραηλινής κυβέρνησης να προχωρήσει το σχέδιο εποικισμού E1, το οποίο η ίδια περιέγραψε ως παράνομο.

Υπενθύμισε ότι είχε ζητήσει από πέρυσι κοινή ευρωπαϊκή δράση, σημειώνοντας ωστόσο ότι τα κράτη-μέλη δεν κατάφεραν να συγκεντρώσουν τις απαραίτητες πλειοψηφίες για ενιαία απάντηση. «Όταν η Ευρώπη είναι διχασμένη, δεν μπορεί να αλλάξει την πορεία των γεγονότων», τόνισε.

Παρά τις διαφωνίες, υποστήριξε ότι η ΕΕ παραμένει ο μεγαλύτερος υποστηρικτής των Παλαιστινίων, έχοντας προσφέρει περισσότερη ανθρωπιστική βοήθεια από οποιονδήποτε άλλο. Μέσω της Palestine Donor Group και της πρωτοβουλίας Team Gaza, 65 αντιπροσωπείες έχουν δεσμευτεί για σχεδόν 1 δισ. ευρώ για την ανοικοδόμηση της Γάζας και τη στήριξη μιας σύγχρονης Παλαιστινιακής Αρχής.

Η φον ντερ Λάιεν επανέλαβε ότι η Ευρώπη στηρίζει το δικαίωμα του Ισραήλ στην αυτοάμυνα, αλλά και το δικαίωμα των Παλαιστινίων να ζουν με ασφάλεια και αξιοπρέπεια. «Ο ρόλος της Ευρώπης είναι να κρατήσει ζωντανή τη λύση των δύο κρατών», είπε.

Μεταναστευτικό: κοινή ευρωπαϊκή απάντηση

Η πρόεδρος της Κομισιόν συνέδεσε στη συνέχεια τις γεωπολιτικές εξελίξεις με τις πιέσεις στα εξωτερικά σύνορα της ΕΕ, από τα ανατολικά σύνορα έως την Κρήτη και τη Μεσόγειο, αλλά και με την κρίση στη Θέουτα.

Παρά τις διαφορετικές συνθήκες, όπως είπε, τα περιστατικά αυτά έχουν δύο κοινά χαρακτηριστικά: την εκμετάλλευση ευάλωτων ανθρώπων από διακινητές και εγκληματικά δίκτυα, αλλά και από αντιπάλους της Ευρώπης. Για τον λόγο αυτό η Κομισιόν έχει προτείνει καθεστώς κυρώσεων κατά των διακινητών.

Απευθυνόμενη ειδικά στους Ισπανούς, τόνισε ότι «τα σύνορα της Θέουτα είναι ευρωπαϊκά σύνορα», καθώς η Θέουτα είναι ισπανικό και, κατ’ επέκταση, ευρωπαϊκό έδαφος. «Η Ευρώπη θα είναι εκεί για εσάς», ανέφερε, υπογραμμίζοντας ότι η λύση στο μεταναστευτικό μπορεί να είναι μόνο ευρωπαϊκή.

Νέο πλαίσιο για καταστάσεις έκτακτης ανάγκης

Η φον ντερ Λάιεν αναφέρθηκε στο Σύμφωνο για τη Μετανάστευση και το Άσυλο, το οποίο παρέχει πλέον κοινό ευρωπαϊκό πλαίσιο και κατανέμει ευθύνες και αλληλεγγύη μεταξύ των κρατών-μελών. Όπως είπε, πρέπει τώρα να εφαρμοστεί πλήρως.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, οι παράτυπες αφίξεις έχουν μειωθεί κατά 55% την τελευταία διετία και κατά επιπλέον 35% μέσα στο 2026. Ωστόσο, τα γεγονότα του φετινού καλοκαιριού, πρόσθεσε, δείχνουν ότι τα ευρωπαϊκά εργαλεία πρέπει να προσαρμοστούν, ιδιαίτερα σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης.

Για τον λόγο αυτό ανακοίνωσε πρόταση για ένα νέο Ευρωπαϊκό Πλαίσιο Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών, το οποίο θα ενεργοποιείται μόνο υπό αυστηρά καθορισμένες προϋποθέσεις και θα επιτρέπει προσωρινή και περιορισμένη ευελιξία στις συνήθεις διαδικασίες.

«Η Ευρώπη θα τηρεί πάντα τις αξίες και τα θεμελιώδη δικαιώματά της, αλλά δεν θα συμβιβαστεί ποτέ με την προστασία των συνόρων της», τόνισε, υποστηρίζοντας ότι είναι οι Ευρωπαίοι που αποφασίζουν ποιος εισέρχεται στην Ένωση και υπό ποιες συνθήκες, όχι οι διακινητές.

Παράλληλα, η Κομισιόν θα ενισχύσει τη Frontex, μεταξύ άλλων για την επιτάχυνση των επιστροφών, θα βελτιώσει τα συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης σε συνεργασία με τρίτες χώρες και θα ενισχύσει την ικανότητα εντοπισμού και πρόβλεψης παράνομων μεταναστευτικών ροών μέσω διαδικτύου.
Επένδυση στους νέους της Μεσογείου

Τέλος, η φον ντερ Λάιεν υπογράμμισε ότι η αντιμετώπιση της παράτυπης μετανάστευσης απαιτεί και δράση στις χώρες προέλευσης, με περισσότερες επενδύσεις και καλύτερες προοπτικές για τους νέους.

«Θέσεις εργασίας, δεξιότητες, κατάρτιση, μαθητεία», είπε, παρουσιάζοντας μια νέα πρωτοβουλία για δεξιότητες και θέσεις εργασίας των νέων στη Μεσόγειο (Mediterranean Youth Skills and Jobs Initiative), με στόχο να δημιουργηθούν πραγματικές ευκαιρίες ώστε οι νέοι να μην αναγκάζονται να διακινδυνεύουν τη ζωή τους αναζητώντας ένα καλύτερο μέλλον.

Δημοκρατία, παραπληροφόρηση και ξένη παρέμβαση

Συνεχίζοντας στο μεταναστευτικό, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν τόνισε ότι η Ευρώπη πρέπει να προστατεύει τα δικαιώματα όσων ζητούν άσυλο, να διευκολύνει την ασφαλή και νόμιμη μετανάστευση μέσω νέων Gateway Offices σε χώρες-εταίρους και να διαφυλάξει την ελεύθερη μετακίνηση στον χώρο Σένγκεν. Όπως υπογράμμισε, η διαχείριση του μεταναστευτικού αποδεικνύει παράλληλα ότι η Ευρώπη μπορεί να δρα συλλογικά.

Στη συνέχεια προειδοποίησε ότι απειλείται και η ίδια η ευρωπαϊκή δημοκρατία, καθώς η παραπληροφόρηση και η ξένη παρέμβαση επιχειρούν να διχάσουν τις κοινωνίες, να υπονομεύσουν την εμπιστοσύνη στους δημοκρατικούς θεσμούς και στα ανεξάρτητα μέσα ενημέρωσης.

Όπως ανέφερε, εκλογικές αναμετρήσεις επηρεάζονται από ξένη προπαγάνδα, ενώ θεωρίες συνωμοσίας διαδίδονται μέσω viral βίντεο deepfake. «Αυτό είναι γνωστικός πόλεμος», είπε, επισημαίνοντας ότι η ελεύθερη πρόσβαση σε αξιόπιστη και ανεξάρτητη ενημέρωση αποτελεί θεμέλιο του ευρωπαϊκού δημοκρατικού μοντέλου.

Κέντρο Δημοκρατικής Ανθεκτικότητας

Η φον ντερ Λάιεν τόνισε ότι η ανοιχτή κοινωνία αποτελεί μεγάλη δύναμη της Ευρώπης, αλλά μπορεί ταυτόχρονα να χρησιμοποιηθεί από αντιπάλους για τη διαστρέβλωση της δημόσιας συζήτησης και της αλήθειας.

Για τον λόγο αυτό, η ΕΕ χρειάζεται κοινές δυνατότητες πρόβλεψης, εντοπισμού και αντιμετώπισης τέτοιων απειλών. Υπενθύμισε ότι πέρυσι ανακοίνωσε τη δημιουργία του Κέντρου Δημοκρατικής Ανθεκτικότητας, το οποίο ήδη συνεργάζεται με τα κράτη-μέλη και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Η συνεργασία αυτή, όπως είπε, θα ενισχυθεί με τη συγκέντρωση πόρων και τεχνογνωσίας από κυβερνήσεις και άλλους φορείς.

Παράλληλα, όμως, προειδοποίησε ότι οι πιέσεις στις δημοκρατίες δεν προέρχονται μόνο από το εξωτερικό, καθώς στην Ευρώπη ενισχύονται και αντιδημοκρατικές, αντιευρωπαϊκές δυνάμεις.

Αναφορά στην Ουγγαρία

Η πρόεδρος της Κομισιόν αναφέρθηκε στη συνέχεια στην Ουγγαρία, λέγοντας ότι η 12η Απριλίου θα μείνει για μεγάλο διάστημα στη μνήμη της χώρας, ως η ημέρα κατά την οποία, όπως είπε, οι Ούγγροι «πήραν το μέλλον τους στα χέρια τους» και επέλεξαν τη δημοκρατία και την Ευρώπη.

Υποστήριξε ότι έχουν αρχίσει να αντιστρέφονται χρόνια υποχώρησης στους δημοκρατικούς θεσμούς, με επιτάχυνση της αντιμετώπισης της διαφθοράς και της «κρατικής αιχμαλωσίας», ενώ σημειώνεται πρόοδος στα θεμελιώδη δικαιώματα και την ακαδημαϊκή ελευθερία. Παράλληλα, ανέφερε ότι έχουν αποδεσμευθεί δισεκατομμύρια ευρώ ευρωπαϊκών επενδύσεων στην Ουγγαρία.

Η φον ντερ Λάιεν αναγνώρισε ότι απομένει «πολλή δουλειά», υποστηρίζοντας ωστόσο ότι η περίπτωση της Ουγγαρίας δείχνει πως η επίμονη προσπάθεια μπορεί να αποδώσει.

Κράτος δικαίου και ευρωπαϊκά κονδύλια

Κλείνοντας την ενότητα, υπογράμμισε τη σημασία των εκθέσεων της Κομισιόν για το κράτος δικαίου, μέσω των οποίων, όπως είπε, τα προβλήματα μπορούν να εντοπίζονται έγκαιρα και να αντιμετωπίζονται μέσω διαλόγου.

Παράλληλα, αναφέρθηκε στην ενίσχυση της σύνδεσης μεταξύ των ευρωπαϊκών κονδυλίων και του σεβασμού του κράτους δικαίου. Ενόψει του επόμενου πολυετούς προϋπολογισμού της ΕΕ, η φον ντερ Λάιεν ζήτησε να γίνει ακόμη ισχυρότερη αυτή η σύνδεση, τονίζοντας ότι ο σεβασμός του κράτους δικαίου και των θεμελιωδών δικαιωμάτων πρέπει να αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για τη διάθεση ευρωπαϊκών πόρων.

Η δημοκρατία και η «κατάληψη» της προσοχής των παιδιών από τα social media

Περνώντας στο ζήτημα της δημοκρατίας, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν συνέδεσε την ποιότητα της δημοκρατικής ζωής με την προστασία των παιδιών από την υπερβολική έκθεση στις οθόνες.

«Στην καρδιά της δημοκρατίας βρίσκεται η δυνατότητα των ανθρώπων να επιλέγουν την κοινωνία στην οποία θέλουν να ζουν», ανέφερε, προειδοποιώντας ότι μεγάλο μέρος αυτής της δυνατότητας έχει πλέον απομακρυνθεί από τα χέρια των γονέων.

Όπως είπε, οι νέοι Ευρωπαίοι περνούν σήμερα τέσσερις έως έξι ώρες την ημέρα μπροστά σε οθόνες, ενώ τα παιδιά οδηγούνται ολοένα βαθύτερα σε ψηφιακές ροές περιεχομένου σχεδιασμένες ώστε να τα κρατούν διαρκώς συνδεδεμένα.

«Αυτό που βλέπουμε είναι μια μεγάλη κατάληψη των παιδιών μας. Μια κατάληψη της προσοχής τους, της συγκέντρωσής τους, του μυαλού τους», είπε χαρακτηριστικά.

Η πρόεδρος της Κομισιόν υποστήριξε ότι η συνεχής αυτή έκθεση στερεί από τα παιδιά σημαντικό μέρος της παιδικής τους ηλικίας. «Τα παιδιά μας χρειάζονται χρόνο για να διαμορφώσουν τον εαυτό τους, να μεγαλώσουν μαζί με άλλους», ανέφερε, προσθέτοντας ότι χρειάζονται ακόμη και χρόνο για να βαρεθούν, ώστε να χρησιμοποιούν τη φαντασία τους, να συζητούν, να συμφωνούν ή να διαφωνούν, να σχηματίζουν άποψη και να την αλλάζουν.

«Όταν όμως ένα παιδί έχει ένα smartphone, όλα αυτά του τα στερούνται», τόνισε.

Το κόστος για τα παιδιά και τους γονείς

Η φον ντερ Λάιεν αναφέρθηκε και στις συνέπειες που, όπως είπε, βλέπουν καθημερινά οι γονείς: απώλεια ύπνου, άγχος, ακόμη και αυτοτραυματισμός, ενώ σε ολοένα περισσότερες περιπτώσεις οι συνέπειες είναι τραγικές και θανατηφόρες.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην Ολέα, ένα 14χρονο κορίτσι από το Βέλγιο, που έβαλε τέλος στη ζωή της ακριβώς έναν μήνα πριν, έχοντας πέσει θύμα διαδικτυακού εκφοβισμού.

«Η ιστορία είναι τόσο τραγική και γεμάτη οδύνη, που δεν ήμουν βέβαιη αν έπρεπε να την συμπεριλάβω», είπε η πρόεδρος της Κομισιόν, εξηγώντας ότι η μητέρα της Ολέα μίλησε με συγκλονιστικό τρόπο για την κόρη της και με πάθος για την ανάγκη να αποτραπούν ανάλογες τραγωδίες.

Στη συνέχεια, η φον ντερ Λάιεν επέλεξε να μεταφέρει τα λόγια της μητέρας στα γαλλικά, όπως τα είχε πει η ίδια:

«Είμαι πεπεισμένη ότι χωρίς αυτά τα πανταχού παρόντα δίκτυα, η κόρη μου θα ήταν ακόμη εδώ. Αυτό είναι υπερβολικό. Αρκετά πια», δήλωσε η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ανακοινώνοντας ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή περνά πλέον από τη διαπίστωση του προβλήματος στη λήψη μέτρων.

Όπως είπε, συγκάλεσε ειδική ομάδα εμπειρογνωμόνων, συζήτησε με νέους και μελέτησε τις κινήσεις χωρών όπως η Αυστραλία. «Τώρα είναι η ώρα να δράσει η Ευρώπη», τόνισε.

Αύριο, όπως ανακοίνωσε, η Κομισιόν θα παρουσιάσει το Kids Act, με ένα σταδιακό και διαφοροποιημένο πλαίσιο προστασίας, ανάλογα με την ηλικία των παιδιών.

Τι προβλέπει το νέο πλαίσιο

Σύμφωνα με τη φον ντερ Λάιεν, κάτω των 13 ετών δεν θα επιτρέπεται η πρόσβαση στα social media, ενώ για τις ηλικίες 13 έως 15 ετών θα επιτρέπονται μόνο περιορισμένοι λογαριασμοί, οι οποίοι θα δημιουργούνται και θα εποπτεύονται από τους γονείς, με περιορισμένες λειτουργίες και χρονικά όρια.

Παράλληλα, κάτω των 15 ετών δεν θα επιτρέπονται προσωπικοί λογαριασμοί, ενώ για τις ηλικίες 15 έως 18 ετών οι πλατφόρμες θα υποχρεούνται να εφαρμόζουν σχεδιασμό με ενσωματωμένες δικλίδες ασφαλείας.

Η πρόεδρος της Κομισιόν αναγνώρισε ότι πολλοί θεωρούν την ισχύ των μεγάλων τεχνολογικών εταιρειών υπερβολικά μεγάλη για να περιοριστεί. «Διαφωνώ», είπε χαρακτηριστικά.

«Δεν χρειάζεται να αποδεχθούμε εθιστικές λειτουργίες. Δεν χρειάζεται να αποδεχθούμε ότι τα παιδιά οδηγούνται σε ολοένα πιο ακραίο περιεχόμενο», ανέφερε, προσθέτοντας ότι δεν μπορεί να θεωρείται αποδεκτό να χρησιμοποιούνται φωτογραφίες κοριτσιών για τη δημιουργία σεξουαλικοποιημένων εικόνων μέσω τεχνητής νοημοσύνης.
«Οι πλατφόρμες θα πρέπει να αποδεικνύουν ότι είναι ασφαλείς»

Η φον ντερ Λάιεν υπογράμμισε ότι η Ευρώπη θα αλλάξει και το βάρος της απόδειξης, ζητώντας από τις ίδιες τις πλατφόρμες να αποδεικνύουν ότι τα προϊόντα και οι υπηρεσίες τους είναι ασφαλή για ανηλίκους.

«Δεν πρόκειται για το αν οι ανήλικοι θα έχουν πρόσβαση στα social media. Πρόκειται για το πότε και με ποιον τρόπο θα επιτρέπουμε στα social media να έχουν πρόσβαση στους ανηλίκους», τόνισε.

Και κατέληξε με ένα σαφές μήνυμα προς τις μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες: «Η Ευρώπη έχει τη δύναμη να δράσει. Εμείς αποφασίζουμε τους κανόνες μας, όχι η Big Tech».

«Να κερδίσουμε ξανά τις καρδιές των Ευρωπαίων»

Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν υπογράμμισε ότι όσα μπορεί να πετύχει η Ευρώπη σε κρίσιμα ζητήματα δεν αρκούν από μόνα τους. «Πρέπει επίσης να κερδίσουμε ξανά τις καρδιές των Ευρωπαίων», είπε, ζητώντας να ενισχυθεί η αίσθηση ότι οι πολίτες ανήκουν σε ένα κοινό ευρωπαϊκό εγχείρημα.

«Να δημιουργήσουμε αυτή την αίσθηση ότι ανήκουμε σε κάτι μεγαλύτερο από τον εαυτό μας. Ότι ανήκουμε σε ένα κοινό σπίτι. Τη βεβαιότητα ότι, ως Ευρωπαίοι, θα είμαστε πάντα εκεί ο ένας για τον άλλον», ανέφερε.
Ο δρόμος προς την ευρωπαϊκή ένταξη

Η πρόεδρος της Κομισιόν τόνισε ότι η ευρωπαϊκή ιδέα παραμένει ζωντανή, όπως, σύμφωνα με την ίδια, αποδεικνύεται από τις χώρες που βρίσκονται γύρω από την ΕΕ.

«Αρκεί να κοιτάξουμε την Ουκρανία και τη Μολδαβία. Τα Δυτικά Βαλκάνια. Όλες εκείνες τις χώρες που βρίσκονται κοντά στην Ένωσή μας», είπε.

Καθώς, όπως υπογράμμισε, «το μέλλον τους βρίσκεται μέσα στην Ένωσή μας», η Κομισιόν θα παρουσιάσει σύντομα οδικούς χάρτες για τις πιο προχωρημένες υποψήφιες χώρες, με τη διαδικασία ένταξης να παραμένει αυστηρά συνδεδεμένη με την πρόοδο κάθε χώρας.

«Η διαδικασία αυτή θα παραμείνει αξιοκρατική. Και επαναλαμβάνω: ο σεβασμός στις αξίες μας είναι αδιαπραγμάτευτος», τόνισε.

Η καταδίκη για τον Μλάντιτς

Στο σημείο αυτό, η φον ντερ Λάιεν αναφέρθηκε στις εικόνες από την κηδεία του Ράτκο Μλάντιτς στο Βελιγράδι, την προηγούμενη εβδομάδα, εκφράζοντας την έντονη αντίδρασή της.

«Έμεινα συγκλονισμένη από τις εικόνες», είπε, χαρακτηρίζοντας τον Μλάντιτς υπεύθυνο για «τα πιο φρικτά εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας».

«Η εξύμνηση εγκληματιών πολέμου απλώς δεν έχει θέση στην Ευρωπαϊκή Ένωση», τόνισε, υπογραμμίζοντας ότι όλα τα θύματα των πολέμων στην πρώην Γιουγκοσλαβία αξίζουν να παραμείνουν στη συλλογική μνήμη και οι οικογένειές τους να έχουν τη συμπαράσταση της Ευρώπης.

«Αυτό είναι που υπερασπιζόμαστε ως Ένωση: την αλήθεια, τη δικαιοσύνη και τον σεβασμό στις αξίες μας», κατέληξε.

«Η Ευρώπη πρέπει να ξαναβρεί τη δύναμη της ιδέας της»

Κλείνοντας την ομιλία της, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν επέστρεψε στις αξίες πάνω στις οποίες οικοδομήθηκε η Ευρωπαϊκή Ένωση, υπογραμμίζοντας ότι η Ευρώπη «θα παραμείνει πάντα πιστή στις αξίες της».

«Η Ένωσή μας γεννήθηκε ως ένα σχέδιο ειρήνης, ώστε το τραγικό παρελθόν μας να δώσει τη θέση του σε ένα κοινό μέλλον για τους Ευρωπαίους», ανέφερε.

Όπως είπε, δεκαετίες αργότερα εκατομμύρια άνθρωποι εξακολουθούν να βλέπουν στην Ευρώπη μια υπόσχεση, ακόμη και σε χώρες τόσο μακρινές όσο ο Καναδάς. «Κι όμως, συχνά ξεχνάμε πόσο ισχυρή παραμένει αυτή η υπόσχεση», τόνισε.

Νέο «Συνέδριο της Ευρώπης»

Η πρόεδρος της Κομισιόν αναφέρθηκε στο Συνέδριο της Ευρώπης του 1948, που συγκέντρωσε σημαντικές προσωπικότητες της ηπείρου για να συζητήσουν το μέλλον της ευρωπαϊκής συνεργασίας.

«Ως κοινωνία, πρέπει να ξαναβρούμε αυτή την ικανότητα να σκεφτόμαστε την Ευρώπη», είπε.

Με αφορμή την επόμενη χρονιά, κατά την οποία θα συμπληρωθούν 70 χρόνια από την υπογραφή της Συνθήκης της Ρώμης, ανακοίνωσε τη διοργάνωση ενός νέου Συνεδρίου της Ευρώπης.

Σε αυτό θα συμμετάσχουν διανοούμενοι και συγγραφείς, καλλιτέχνες και επιστήμονες, πολίτες και εκπρόσωποι της κοινωνίας των πολιτών από ολόκληρη την Ευρώπη.

«Χρειαζόμαστε τα πιο φωτεινά μυαλά μας, από όλη την Ένωσή μας και ολόκληρη την ήπειρό μας», ανέφερε. Στόχος, όπως είπε, είναι να διαμορφωθεί ένα όραμα που θα εμπνεύσει τη νέα γενιά Ευρωπαίων και θα βοηθήσει την ήπειρο να «ξανακερδίσει την ευρωπαϊκή της φαντασία».

«Κάθε γενιά χτίζει πάνω στην προηγούμενη»

Η φον ντερ Λάιεν κάλεσε τους Ευρωπαίους να μην ξεχάσουν ποτέ τις συνθήκες μέσα στις οποίες γεννήθηκε η Ένωση.

«Λαοί που βρίσκονταν για τόσο μεγάλο διάστημα σε πόλεμο ενώθηκαν για να οικοδομήσουν ένα κοινό πεπρωμένο», είπε, σημειώνοντας ότι το όραμα εκείνων των ανθρώπων ήταν μια Ευρώπη ειρήνης, ευημερίας, δημοκρατίας και ελευθερίας.

«Δεν έγραψαν ποτέ πόσο μακριά θα έφτανε τελικά αυτό το πεπρωμένο. Όμως κάθε γενιά έχτισε πάνω στην κληρονομιά της προηγούμενης. Βήμα προς βήμα. Πέτρα πάνω στην πέτρα», ανέφερε.

Και αναγνωρίζοντας ότι οι αδυναμίες, η διαφορετικότητα και οι διαφορές των ευρωπαϊκών κοινωνιών παραμένουν, κατέληξε: «Αλλά αυτό ακριβώς είναι που κάνει την Ευρώπη δική μας Ευρώπη. Το κοινό μας σπίτι».

πηγή protothema.gr