Στόχος του Υπουργείου Παιδείας είναι η χαρτογράφηση του εκπαιδευτικού επιπέδου της χώρας, η ανίχνευση κενών στα Προγράμματα Σπουδών και η ενίσχυση της κριτικής σκέψης των μαθητών σε δύο βασικούς πυλώνες: τη Νεοελληνική Γλώσσα και τα Μαθηματικά. Οι εξετάσεις θα διενεργηθούν σε ένα αντιπροσωπευτικό δείγμα που περιλαμβάνει τουλάχιστον 600 σχολικές μονάδες (300 Δημοτικά και 300 Γυμνάσια) και περισσότερους από 12.000 μαθητές συνολικά. Οι επιδόσεις στις εξετάσεις αυτές πάντως δεν προσμετρώνται στους βαθμούς των μαθητών, καθώς ο χαρακτήρας της δοκιμασίας είναι καθαρά ερευνητικός και διαγνωστικός και τα αποτελεσματα είναι ανώνυμα.
Οι εξετάσεις διενεργούνται ταυτόχρονα στις επιλεγείσες σχολικές μονάδες και εντός του διδακτικού ωραρίου την ημέρα και ώρα που θα οριστεί με απόφαση της Υπουργού Παιδείας και ως εκ τούτου δεν προκαλείται περαιτέρω δαπάνη. Τα θέματα αποστέλλονται ηλεκτρονικά στα σχολεία του δείγματος μέσω πλατφόρμας και, με ευθύνη του/της Διευθυντή/ντριας – Προϊσταμένου/ης αυτών, εκτυπώνονται και διανέμονται σε έντυπη μορφή στους/στις μαθητές/τριες. Η χρονική διάρκεια της εξέτασης ορίζεται σε εβδομήντα πέντε (75) λεπτά ανά γνωστικό αντικείμενο με ενδιάμεσο διάλειμμα τριάντα (30) λεπτών. Οι μαθητές/τριες σημειώνουν τις απαντήσεις τους στα ειδικά διαμορφωμένα απαντητικά δελτία, τα οποία αποστέλλονται νωρίτερα στις σχολικές μονάδες, και περιλαμβάνουν ενότητα κοινωνικοδημογραφικών στοιχείων που συμπληρώνεται από τους/τις μαθητές/τριες μετά το τέλος της εξέτασης.
Το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής (ΙΕΠ), έχει ήδη δημοσιεύσει προκήρυξη διαγωνισμού για την «Ελληνική PISA», αναζητώντας τον ανάδοχο που θα αναλάβει το σύνθετο έργο της υποστήριξης των εξετάσεων για τα σχολικά έτη 2025-2026 και 2026-2027. Το έργο αφορά ένα αντιπροσωπευτικό δείγμα τουλάχιστον 6.000 μαθητών της ΣΤ’ Δημοτικού και άλλων 6.000 της Γ’ Γυμνασίου ανά έτος.
Η διαδικασία θεωρείται κομβική για το Υπουργείο Παιδείας, καθώς τα αποτελέσματα της «Ελληνικής PISA» αποτελούν τον «καθρέφτη» του εκπαιδευτικού συστήματος, υποδεικνύοντας κενά και ανάγκες για αναθεώρηση της διδακτικής ύλης. Η διάρκεια της σύμβασης ορίζεται στους 19 μήνες από την υπογραφή της. Οι ενδιαφερόμενες εταιρείες καλούνται να υποβάλουν τις προσφορές τους ηλεκτρονικά μέσω της πλατφόρμας του ΕΣΗΔΗΣ (www.promitheus.gov.gr). Η προθεσμία για την κατάθεση των φακέλων λήγει την Πέμπτη 19 Φεβρουαρίου 2026, στις 15:00. Σημειώνεται ότι μετά την παρέλευση αυτής της ώρας, το σύστημα θα «κλειδώσει» αυτόματα, χωρίς δυνατότητα εκπρόθεσμης υποβολής.
Τα σχολεία που συμμετέχουν επιλέχθηκαν μέσω διαδικασίας δειγματοληψίας, προκειμένου να εξασφαλιστεί, σύμφωνα με το υπουργείο Παιδείας, η αντιπροσωπευτικότητα των αποτελεσμάτων. Οι μαθητές θα εξεταστούν σε τρία βασικά γνωστικά αντικείμενα: μαθηματικά, κατανόηση κειμένου και φυσικές επιστήμες. Φέτος, όπως και στις τελευταίες εξετάσεις, εντάσσονται και νέα πεδία αξιολόγησης, όπως τα αγγλικά και η μάθηση στον ψηφιακό κόσμο.
Η PISA έχει καθιερωθεί ως ένα εργαλείο διεθνούς σύγκρισης εκπαιδευτικών συστημάτων, με τις επιδόσεις των μαθητών να αξιοποιούνται για την εξαγωγή συμπερασμάτων σχετικά με την αποτελεσματικότητα της σχολικής εκπαίδευσης σε κάθε χώρα. Ωστόσο, τα αποτελέσματα της προηγούμενης έρευνας (PISA 2022) δεν ήταν ενθαρρυντικά για την Ελλάδα, καθώς καταγράφηκε μείωση της μέσης επίδοσης στα βασικά γνωστικά αντικείμενα, ειδικά στην κατανόηση κειμένου και στις φυσικές επιστήμες.
Η χώρα μας κατετάγη επίσης χαμηλότερα από τον μέσο όρο των χωρών του ΟΟΣΑ και στον τομέα της δημιουργικής σκέψης, ενώ η συνολική της κατάταξη ήταν η χαμηλότερη που έχει σημειώσει μέχρι σήμερα στις εξετάσεις PISA. Τα αποτελέσματα της PISA 2022 δρομολόγησαν μία σειρά κινήσεων από πλευράς υπουργείου Παιδείας. Αναλυτικότερα, στη δέσμη μέτρων που είχε ανακοινωθεί εντάσσεται η συμπερίληψη λογοτεχνικών βιβλίων και η ανάπτυξη μίας τράπεζας θεμάτων στη λογική των ερωτήσεων και της φιλοσοφίας των εξετάσεων της PISA, καθώς επίσης και ο σχεδιασμός επιμορφώσεων για τους εκπαιδευτικούς σε παιδαγωγικές και διδακτικές πρακτικές που ενισχύουν τη δημιουργική σκέψη των μαθητών.
