Ο Γενικός Εισαγγελέας Ρουσλάν Κραβτσένκο περιέγραψε λεπτομερώς τη ρωσική στρατιωτική δραστηριότητα κοντά σε ουκρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις σε γραπτές δηλώσεις, καθώς η Ουκρανία προετοιμάζεται να τιμήσει την την Κυριακή, 26 Απριλίου, από την 40ή επέτειο της καταστροφής του Τσερνομπίλ το 1986.
Εκτός από τον παροπλισμένο σταθμό παραγωγής ενέργειας του Τσερνόμπιλ, η Ουκρανία διαθέτει τέσσερις πυρηνικούς σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής , συμπεριλαμβανομένου του μεγαλύτερου της Ευρώπης, ο οποίος βρίσκεται στη νότια περιοχή Ζαπορίζια και έχει καταληφθεί από ρωσικές δυνάμεις αμέσως μετά την ολοκληρωτική εισβολή της Μόσχας στην Ουκρανία το 2022.
Τόσο η εγκατάσταση του Τσερνόμπιλ όσο και ο πυρηνικός σταθμός Χμελνίτσκι στη δυτική Ουκρανία, ο οποίος διαθέτει δύο αντιδραστήρες, βρίσκονται στην τροχιά πτήσης των ρωσικών υπερηχητικών πυραύλων Kinzhal, δήλωσε ο Κραβτσένκο. Τριάντα πέντε Kinzhal έχουν εντοπιστεί σε διάφορες αποστάσεις σε απόσταση περίπου 20 χιλιομέτρων από τις εγκαταστάσεις του Τσερνόμπιλ ή του εργοστασίου Χμελνίτσκι, είπε. Από αυτούς, 18 πέρασαν σε απόσταση περίπου 20 χιλιομέτρων και από τις δύο τοποθεσίες, πρόσθεσε.
«Τέτοιες εκτοξεύσεις δεν μπορούν να εξηγηθούν από καμία στρατιωτική άποψη. Είναι προφανές ότι οι πτήσεις πάνω από τις πυρηνικές εγκαταστάσεις πραγματοποιούνται αποκλειστικά για σκοπούς εκφοβισμού και τρομοκρατίας», είπε.
Ο Διεθνής Οργανισμός Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ) δήλωσε ότι διαπιστώνει συχνά στρατιωτική δραστηριότητα κοντά σε πυρηνικούς σταθμούς και επιθέσεις σε ηλεκτρικούς υποσταθμούς που είναι κρίσιμοι για την πυρηνική ασφάλεια. «Ο Γενικός Διευθυντής της ΔΟΑΕ Ραφαέλ Γκρόσι έχει επανειλημμένα εκφράσει τη βαθιά του ανησυχία για τους κινδύνους και τις απειλές αυτών των στρατιωτικών δραστηριοτήτων για την πυρηνική ασφάλεια», ανέφερε. «Έχει επίσης επανειλημμένα ζητήσει μέγιστη αυτοσυγκράτηση κοντά σε πυρηνικές εγκαταστάσεις για να αποφευχθεί ο κίνδυνος πυρηνικού ατυχήματος».
Ο Kinzhal είναι ένας υπερηχητικός πύραυλος που εκτοξεύεται από αέρος και μπορεί να μεταφέρει κεφαλή 500 κιλών, τον οποίο έχει υποστηρίξει ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν. Όταν ταξιδεύει με 6.500 χλμ. την ώρα, καλύπτει 5 χλμ. σε λίγα δευτερόλεπτα. Σε τρεις ξεχωριστές περιπτώσεις, ο Kραβτσένκο είπε ότι οι πύραυλοι Kinzhal έπεσαν στο έδαφος κατά τη διάρκεια των πτήσεών τους και προσγειώθηκαν σε απόσταση περίπου 10 χιλιομέτρων από το πυρηνικό εργοστάσιο Χμελνίτσκι. Δεν ήταν σαφές γιατί έπεσαν οι πύραυλοι, αλλά ο Κραβτσένκο είπε ότι τα συντρίμμια δεν έφεραν ενδείξεις ότι είχαν αναχαιτιστεί.
Μια έκρηξη στο Τσερνόμπιλ απελευθέρωσε ραδιενέργεια σε όλη την Ευρώπη το 1986 και ώθησε τις σοβιετικές αρχές να κινητοποιήσουν τεράστιο αριθμό προσωπικού και εξοπλισμού για να αντιμετωπίσουν τις συνέπειες του ατυχήματος. Ο τελευταίος λειτουργικός αντιδραστήρας του εργοστασίου έκλεισε το 2000.
Η Ρωσία κατείχε το εργοστάσιο του Τσερνόμπιλ για περισσότερο από ένα μήνα τις πρώτες εβδομάδες της εισβολής της, καθώς οι δυνάμεις της αρχικά προσπάθησαν να προελάσουν προς το Κίεβο, προτού αποσυρθούν. Από τον Ιούλιο του 2024, όταν η Ρωσία ξεκίνησε σφοδρές επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη στην Ουκρανία, ο Κραβτσένκο δήλωσε ότι τα ραντάρ έχουν εντοπίσει τουλάχιστον 92 ρωσικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη που πετούσαν σε ακτίνα πέντε χιλιομέτρων από την ασπίδα ακτινοβολίας του εργοστασίου του Τσερνομπίλ.
