Θεσσαλονίκη, στις 8 Μαΐου και ήδη προκαλεί συζητήσεις.
«Το Άβατον» ένα εξαιρετικά ανατρεπτικό 60λεπτο ντοκιμαντέρ γύρω από το άβατο του Αγίου Όρους, φιλοξενεί γυναίκες από διαφορετικά κοινωνικά στρώματα και με ποικίλες θρησκευτικές πεποιθήσεις, οι οποίες μας ξεναγούν σ’ έναν τόπο που δεν έχουν επισκεφθεί ποτέ.
Από αυτή την αναπάντεχη και κάπως αντίξοη κινηματογραφική συνθήκη οι γυναίκες επανεξετάζουν με ώριμη σκέψη και νηφαλιότητα τον αυστηρό κανόνα του Άβατου.
Το άβατο του Αγίου Όρους
Από το 539 μ.Χ., το Άγιο Όρος αποτελεί άβατο, δηλαδή ένας τόπος όπου απαγορεύεται η είσοδος στις γυναίκες.
Ο σκοπός του περιορισμού αυτού έχει την πνευματική του βάση στην παρθενία των μοναχών και την αφιέρωση του Όρους στη Θεοτόκο. Ονομάζεται άβατον και ισχύει από την αρχή της σύστασης της ιδιόρρυθμης πολιτείας.
Οι γυναίκες μπορούν να φτάσουν μέχρι τα λιμάνια που οδηγούν στην ιερή περιοχή, ενώ αν βρίσκονται σε κάποιο πλοίο, αυτό πρέπει να βρίσκεται σε απόσταση 500 μέτρων από τις ακτές.
Μάλιστα, σε δημοσίευμα του BBC, αναφέρεται ότι πρόκειται για τη μεγαλύτερη έκταση στον κόσμο όπου ισχύει μια τέτοια απαγόρευση.
Ωστόσο, αξίζει να σημειωθεί ότι από τον κανόνα εξαιρούνται οι γάτες, ενώ δεν υπάρχουν ούτε κότες και οι μοναχοί είναι αναγκασμένοι να αγοράζουν από έξω ακόμα και τα αυγά τους.
Επιπλέον, υπάρχει μία μικρή εξαίρεση όσον αφορά στα άγρια ζώα τα οποία δεν μπορούν να θέσουν υπό τον έλεγχό τους.
Κατά το παρελθόν, υπήρξαν γυναίκες που επισκέπτηκαν την μονή και «έσπασαν» το άβατο.
Άβατο ακόμα και στα θηλυκά ζώα
Ακόμη και τα θηλυκά ζώα απαγορεύονται στο Άγιο Όρος. Οι μόνες που εξαιρούνται είναι οι γάτες, ενώ δεν υπάρχουν ούτε κότες και οι μοναχοί είναι αναγκασμένοι να αγοράζουν από έξω ακόμα και τα αυγά τους. Επιπλέον, υπάρχει μία μικρή εξαίρεση όσον αφορά στα άγρια ζώα τα οποία δεν μπορούν να θέσουν υπό τον έλεγχό τους.
Ο Dr Graham Speake, συγγραφέας του βιβλίου «Άγιον Όρος: Ανανέωση στο Περιβόλι της Παναγίας» εξηγεί σε βρετανικό μέσο ότι σε έγγραφο του 10ου αιώνα εμφανίζεται μία απαγόρευση για την είσοδο θηλυκών ζώων στην περιοχή, ενώ δεν υπάρχει καμία αναφορά για τις γυναίκες, καθώς όπως εξηγεί «όλοι γνώριζαν ότι οι γυναίκες δεν είχαν τη δυνατότητα να μπουν σε μοναστήρια αντρών». Αυτός ήταν ο μόνος τρόπος, άλλωστε, για να εξασφαλιστεί η αγαμία.
Το στοιχείο όμως που κάνει το Άγιο Όρος να ξεχωρίζει είναι το γεγονός ότι ολόκληρη η περιοχή θεωρείται μοναστήρι. Ωστόσο υπάρχει και ένας ακόμα λόγος για τον οποίο το Άγιο Όρος είναι άβατο για τις γυναίκες.
«Μία από τις παραδόσεις αναφέρει ότι η Παρθένος Μαρία βγήκε από την πορεία της όταν προσπαθούσε να πλεύσει προς την Κύπρο και έφτασε στο Άγιο Όρος. Και της άρεσε τόσο πολύ που προσευχήθηκε στο γιο της ότι θα πρέπει να της ανήκει και εκείνος συμφώνησε», αναφέρει ο Dr Speake. «Ακόμα αποκαλείται ο κήπος της Μητέρας του Θεού, είναι αφιερωμένος στη δόξα της, και εκείνη μόνη εκπροσωπεί το φύλο στο Άγιο Όρος», συνεχίζει.
Το Avaton της Sandrine Cheyrol και της Ειρήνης Καραγιαννοπούλου
Η μοντέρ ταινιών Sandrine Cheyrol και η εικαστικός Ειρήνη Καραγιαννοπούλου -δραστηριοποιούνται ως Twin Automat από το 2006- δημιούργησαν το Avaton, ένα εξαιρετικά ενδιαφέρον ανατρεπτικό 60λεπτο ντοκιμαντέρ γύρω από το άβατο του Αγίου Όρους.
Σε αυτό, γυναίκες από διαφορετικά κοινωνικά στρώματα και με ποικίλες θρησκευτικές πεποιθήσεις, μας ξεναγούν σ’ έναν τόπο που δεν έχουν επισκεφθεί ποτέ. Από αυτή την αναπάντεχη και κάπως αντίξοη κινηματογραφική συνθήκη οι γυναίκες επανεξετάζουν με ώριμη σκέψη και νηφαλιότητα τον αυστηρό κανόνα του Άβατου.
